اقسام باديه و سابقه و واصله پس باديه آنست كه نباشد خلطى و نه مزاجى و نه تركيبى بلكه باشد امرى از امور خارجيه مثل هواى گرم يا از امور نفسانيه مانند غضب و سابقه و آن اسباب بدنى است اينكه باشد در ميان او و در ميان مرض واسطه واصله و آن اسبابيست كه نباشد در ميان او و در ميان مرض واسطة مثال سابقه امتلا است كه خاص سبب است حمئ عفنه را و مثال واصله عفونتيست كه لازم است آن را تپ و اسبابى كه پيدا مىكند سوء مزاج و مرض تركيب و تفرق اتصال ليكن سوء مزاج پس مىگويم [ تقسيمى ديگر ] اسباب مرض حار پنج است يكى حرارتى كه در گذرد از اعتدال يا نفسانيه باشد مانند غصه يا بدنيه مانند مبالغه در رياضت دوم ملاقات حرارست بالفعل سويم ملاقات حرارت است بالقوه چهارم كثيف شدن مسام است -